1980–1993: 12 Eylül Sonrası Yeniden Teşkilatlanma

12 Eylül 1980 darbesi, ülkücü hareketin siyasi ve teşkilat hayatında derin bir kesinti oluşturdu. MHP’nin kapatılmasının ardından siyasi faaliyet farklı parti adları ve yeniden örgütlenme aşamaları üzerinden sürdü.

Muhafazakâr Partiden MÇP’ye

1983’te yeniden parti kurulmasına izin verilen ortamda Mehmet Pamak başkanlığında Muhafazakâr Parti kuruldu. Parti, 1985’te Milliyetçi Çalışma Partisi adını aldı. MÇP kısaltmasıyla anılan bu yapı, MHP çizgisindeki siyasi yeniden yapılanmanın merkezlerinden biri oldu.

Türkeş’in siyasete dönüşü

6 Eylül 1987 referandumuyla Alparslan Türkeş’in siyasi yasağı kalktı. 4 Ekim 1987’de MÇP genel başkanlığına seçildi. 1991 genel seçimlerinde MÇP, Refah Partisi ve Islahatçı Demokrasi Partisi ile seçim ittifakına katıldı; Türkeş Yozgat milletvekili olarak Meclise döndü.

1993: MHP adı yeniden

27 Aralık 1992’de eski MHP delegelerinin isim ve amblemin kullanılmasına ilişkin kararının ardından, 24 Ocak 1993’te MÇP kurultayında Milliyetçi Hareket Partisi adı yeniden benimsendi. Bu nedenle 1969’daki ad değişikliği ile 1993’teki yeniden ad alma aynı olay değildir.

Hafıza ve belge

Dönemin cezaevi deneyimleri, siyasi yasakları ve aile hikâyeleri ayrı inceleme konularıdır. Bu kısa dosya parti kronolojisini verir; bütün davaların sonuçlarını veya tüm kişilerin yaşadıklarını tek bir hüküm altında toplamaz. Ayrıntılı biyografide Alparslan Türkeş’in hayatı okunabilir.

Kaynaklar

• Anadolu Ajansı, Milliyetçi Hareket Partisi 52 yaşında.
• MHP, Alparslan Türkeş’in hayatı ve parti tarihçesi.

Kaynak karşılaştırma notu: Türkeş biyografisinde 24 Ocak için geçen 1992 tarihi, aynı metnin olay sırasıyla uyuşmaz. AA kronolojisi ve parti tarihçesiyle karşılaştırılarak burada 24 Ocak 1993 kullanılmıştır.

Hazırlayan: Ahmet Koç — Türk tarihi araştırmacı yazar. Kaynak kontrolü: 6 Kasım 2026.